Ornaty dla kapłanów – wybór koloru, kroju i haftu
Ornat jest zewnętrzną szatą kapłana sprawującego Mszę. Wybiera się go według koloru przewidzianego dla celebracji, a następnie porównuje krój, długość, kołnierz, tkaninę, haft i zawartość zestawu.
W tej kategorii znajdują się ornaty białe, czerwone, zielone, fioletowe, różowe, czarne, złote i ecru, a także kolekcje maryjne oraz niebieskie. Każda grupa ma osobny opis zastosowania i cech, dzięki czemu można oddzielić zasady liturgiczne od wyglądu konkretnego modelu.
Lista produktów
Czym jest ornat liturgiczny?
Ornat jest szatą własną kapłana przewodniczącego Eucharystii. Zakłada się go na albę i stułę. Jego forma różni się od dalmatyki diakona oraz kapy używanej podczas nabożeństw i procesji. Podobny materiał albo haft nie oznacza, że szaty te mają to samo zastosowanie.
Przy wyborze ornatu trzeba połączyć trzy kwestie: właściwy kolor dnia, wygodny krój oraz ikonografię odpowiadającą charakterowi celebracji. Dopiero później warto oceniać stopień dekoracyjności, rodzaj nici i dodatkowe elementy zestawu.
Kolory ornatów w roku liturgicznym
Ornaty białe są używane między innymi w okresie Narodzenia Pańskiego i Wielkanocy oraz w wielu uroczystościach. Zielone są właściwe dla okresu zwykłego. Fioletowe stosuje się przede wszystkim w Adwencie i Wielkim Poście oraz innych celebracjach wskazanych przez przepisy.
Czerwone ornaty występują między innymi w Niedzielę Palmową, Wielki Piątek, Zesłanie Ducha Świętego i celebracje męczenników, apostołów oraz ewangelistów. Różowe mogą być używane w niedziele Gaudete i Laetare, tam gdzie zachowuje się taki zwyczaj. Czarne są związane z liturgią za zmarłych i miejscowym zwyczajem.
Ecru, złoto i niebieski
Ecru jest nazwą kremowego odcienia tkaniny, a nie osobnym oficjalnym kolorem liturgicznym. Złoto opisuje barwę lub uroczyste wykończenie i nie tworzy osobnego okresu roku liturgicznego.
Niebieskie ornaty mają przeważnie maryjną ikonografię, ale niebieski nie jest powszechnym, samodzielnym kolorem wszystkich świąt maryjnych. Jego użycie zależy od przepisów, przywilejów i miejscowego zwyczaju.
Ornaty maryjne i ikonografia
Ornaty maryjne mogą przedstawiać konkretne wizerunki Matki Bożej, koronę, monogram lub ornament. Określenie „maryjny” dotyczy ikonografii, nie koloru. Wizerunek warto dobierać do tytułu uroczystości, wezwania parafii albo charakteru nabożeństwa.
Krzyż, IHS i motywy eucharystyczne
Krzyż, IHS, Chi-Rho, Alfa i Omega, kielich, hostia, kłosy i winorośl tworzą główne grupy zdobień. Symbol należy oceniać razem z całym układem pasa, kołnierza i tylnej części szaty. Haft nie zmienia zasad użycia koloru, lecz może podkreślić temat celebracji.
Krój, długość i tkanina
Ornaty różnią się szerokością, linią ramion, konstrukcją kołnierza i długością. Wartość 130 lub 135 cm występuje przy wielu modelach, ale musi być potwierdzona osobno. Pomiar trzeba odnieść do wzrostu celebransa i alby.
Tkaniny gładkie, satynowe, żakardowe i aksamitne inaczej się układają oraz odbijają światło. Bogaty haft, kamienie i szerokie pasy zwiększają ciężar. Skład i sposób pielęgnacji powinny pochodzić z danych konkretnego produktu.
Stuła wewnętrzna i kompletowanie szat
Stuła wewnętrzna jest dołączana do części ornatów. Jeśli nie została wymieniona, nie należy zakładać, że znajduje się w komplecie. Osobne modele można porównać w kategorii stuły kapłańskie.
FAQ – ornaty liturgiczne
Od czego zacząć wybór ornatu?
Od koloru przewidzianego dla celebracji, następnie od kroju i wymiarów, a dopiero później od haftu.
Czy motyw maryjny oznacza kolor niebieski?
Nie. Maryjny charakter wynika z ikonografii i może występować na szacie białej, ecru lub innej właściwej dla celebracji.
Czy stuła zawsze znajduje się w zestawie?
Nie. Zawartość kompletu trzeba sprawdzić przy konkretnym produkcie.
Jak dobrać długość?
Należy porównać wymiar szaty ze wzrostem celebransa i długością alby, uwzględniając także krój kołnierza i ramion.
Pozostałe rodzaje ubioru używanego podczas celebracji obejmuje dział szaty liturgiczne.

