Trudno znaleźć drugiego katolickiego biskupa XX wieku, który potrafiłby przez pół godziny mówić przed kamerą o sumieniu, modlitwie, małżeństwie czy komunizmie, mając do dyspozycji właściwie tylko tablicę i kredę, a mimo to przyciągać przed telewizory miliony Amerykanów.
Fulton J. Sheen robił to w czasach, gdy telewizja dopiero wchodziła do domów. Nie upraszczał chrześcijaństwa do kilku łatwych haseł. Mówił o rzeczach poważnych, ale potrafił tłumaczyć je językiem ludzi, którzy nigdy nie studiowali filozofii ani teologii.
Dziś jego nazwisko ponownie pojawia się w mediach. 24 września 2026 roku Fulton Sheen zostanie beatyfikowany w Saint Louis. To dobry moment, aby przypomnieć nie tylko niezwykłą historię jednego z pionierów katolickiego radia i telewizji, ale przede wszystkim człowieka, który przez dziesięciolecia niemal każdy dzień zaczynał od godziny spędzonej przed Najświętszym Sakramentem.
Beatyfikacja Fultona Sheena 24 września 2026 roku
Msza beatyfikacyjna odbędzie się w czwartek 24 września 2026 roku o godz. 14:00 czasu centralnego, czyli o 21:00 czasu polskiego, w The Dome at America's Center w Saint Louis w stanie Missouri.
To miejsce ma również symboliczne znaczenie. W tej samej hali św. Jan Paweł II sprawował Mszę podczas swojej wizyty w Saint Louis w 1999 roku.
Uroczystości będzie przewodniczył kard. Luis Antonio Tagle, pro-prefekt Dykasterii ds. Ewangelizacji, występujący jako przedstawiciel papieża. Wśród koncelebransów znajdzie się bp Louis Tylka, ordynariusz diecezji Peoria.
Dlaczego beatyfikacja nie odbędzie się właśnie w Peorii, mieście tak mocno związanym z Sheenem? Powód jest bardzo praktyczny. Największa dostępna hala w Peorii może pomieścić około 15 tysięcy osób, natomiast The Dome w Saint Louis nawet około 100 tysięcy. Organizatorzy chcieli umożliwić udział jak największej liczbie wiernych.
Przed Mszą zaplanowano adorację Najświętszego Sakramentu i możliwość spowiedzi. Po zakończeniu liturgii wierni będą mogli oddać cześć relikwiom Sheena.
Cały program uroczystości potrwa od 15 do 26 września i obejmie zarówno Saint Louis, jak i Peorię, gdzie znajduje się grób przyszłego błogosławionego.
Kim był Fulton Sheen?
Fulton Sheen urodził się 8 maja 1895 roku w El Paso w stanie Illinois jako Peter John Sheen. Imię Fulton, pod którym przeszedł do historii, pochodziło od panieńskiego nazwiska jego matki, Delii Fulton.
Rodzina przeniosła się później do Peorii. Młody Sheen był ministrantem w miejscowej katedrze Najświętszej Maryi Panny – tej samej, w której dziś znajdują się jego doczesne szczątki.
20 września 1919 roku przyjął święcenia kapłańskie. Studiował w Stanach Zjednoczonych i Europie, między innymi na Catholic University of America w Waszyngtonie, Katolickim Uniwersytecie w Leuven oraz na Angelicum w Rzymie, gdzie w 1924 roku uzyskał doktorat z teologii.
Pozostawił po sobie ogromny dorobek pisarski – ponad 70 książek – ale jego największym talentem była zdolność przekładania filozofii i teologii na język zrozumiały dla zwykłego odbiorcy.
„The Catholic Hour” – zanim przyszła telewizja
Ogólnokrajowa działalność medialna Sheena zaczęła się od radia. W 1930 roku rozpoczął występy w programie „The Catholic Hour”, emitowanym przez NBC.
W najlepszym okresie audycji słuchało około czterech milionów ludzi.
Sheen nie ograniczał się do tematów przeznaczonych wyłącznie dla osób głęboko religijnych. Mówił o poczuciu winy, wolności, szczęściu, wychowaniu dzieci, małżeństwie, pracy, cierpieniu i ideologiach politycznych. Zaczynał zwykle od doświadczenia dobrze znanego słuchaczowi, a dopiero później prowadził go w stronę odpowiedzi wynikającej z chrześcijańskiej wizji człowieka.
Ten sposób komunikacji okazał się wręcz stworzony dla nowego medium, które w latach 50. zaczęło podbijać Amerykę.
„Life Is Worth Living” – biskup, którego oglądały miliony
Program telewizyjny „Life Is Worth Living” uczynił Sheena jedną z najbardziej rozpoznawalnych postaci amerykańskiej telewizji.
Scenografia była niemal ascetyczna. Sheen, tablica, kreda i temat. Bez rozbudowanych dekoracji, efektów specjalnych czy tłumu gości.
Mimo to w szczytowym okresie program docierał nawet do 30 milionów widzów tygodniowo.
Sheen otrzymał również dwie nagrody Emmy dla popularnej osobowości telewizyjnej. Podczas jednego z wystąpień żartował, że sukces zawdzięcza swoim czterem autorom: Mateuszowi, Markowi, Łukaszowi i Janowi.
Jego popularność pokazuje, że bardzo wcześnie zrozumiał coś, co dziś nazwalibyśmy ewangelizacją w nowych mediach. Jeżeli ludzie zmieniają sposób zdobywania informacji i spędzania czasu, Kościół nie może zachowywać się tak, jakby ta zmiana nie nastąpiła.
Pod tym względem jego historia w ciekawy sposób łączy się z postacią św. Carla Acutisa. Dzieliły ich pokolenia i zupełnie inne technologie, lecz obaj potrafili zobaczyć w nowym medium nie tylko zagrożenie, ale również przestrzeń, w której można mówić o Bogu.
Godzina przed Najświętszym Sakramentem – sekret jego siły
Łatwo zatrzymać się na milionach widzów, nagrodach i telewizyjnej popularności. Sam Sheen źródło swojej działalności widział jednak zupełnie gdzie indziej.
Przez dziesięciolecia każdego dnia spędzał godzinę przed Najświętszym Sakramentem. Pod koniec życia mówił, że przez ponad pięćdziesiąt lat kapłaństwa nie porzucił tej praktyki.
Nie była to dla niego godzina przeznaczona wyłącznie na przygotowanie kazania czy kolejnego programu. Najpierw miało być spotkanie z Chrystusem. Dopiero później przychodziła książka, audycja czy wystąpienie.
Właśnie z tej modlitwy Sheen wyprowadzał siłę swojego przepowiadania.
Czytelników zainteresowanych tą stroną jego duchowości może zainteresować książka „Godzina Święta. Modlitwy i medytacje”.
Rochester – najtrudniejszy okres życia Sheena
W 1951 roku Sheen został biskupem pomocniczym Nowego Jorku. Piętnaście lat później Paweł VI mianował go biskupem Rochester.
W biografiach Sheena przejście do znacznie mniejszej diecezji często łączone jest z jego konfliktem z wpływowym kard. Francisem Spellmanem. Spór dotyczył między innymi funduszy przeznaczonych na działalność misyjną Towarzystwa Rozkrzewiania Wiary, którego Sheen był przez wiele lat krajowym dyrektorem.
Nie ma jednak potrzeby budowania z tej historii prostego obrazu bohatera i prześladowcy. Faktem jest poważny konflikt. Faktem jest również to, że człowiek oglądany wcześniej przez miliony znalazł się nagle daleko od centrum amerykańskiego życia medialnego.
Sheen kierował diecezją Rochester w latach 1966–1969. Po rezygnacji Paweł VI mianował go arcybiskupem tytularnym Newport w Walii.
Ten epizod staje się jeszcze ciekawszy, gdy spojrzymy na wydarzenia, które rozegrały się czterdzieści lat po jego śmierci.
Beatyfikacja, która miała odbyć się już w 2019 roku
Dzisiejsza beatyfikacja nie jest pierwszą, którą oficjalnie zaplanowano.
Po zatwierdzeniu cudu przez papieża Franciszka diecezja Peoria ogłosiła 18 listopada 2019 roku, że Fulton Sheen zostanie beatyfikowany 21 grudnia 2019 roku w katedrze Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Maryi Panny w Peorii.
Miejsce wybrano nieprzypadkowo. Właśnie w tym kościele sto lat wcześniej Sheen przyjął święcenia kapłańskie.
Przygotowania były bardzo zaawansowane. Data została publicznie podana, rozsyłano zaproszenia i szykowano uroczystość.
3 grudnia 2019 roku, zaledwie 18 dni przed beatyfikacją, poinformowano jednak o jej odłożeniu.
O dodatkowy czas poprosił bp Salvatore Matano, ordynariusz Rochester. Nie ogłoszono wówczas nowej daty.
Nie trzeba dopisywać do tej historii teorii ani szukać ukrytych intencji. Chronologia sama jest wystarczająco interesująca: Sheen był biskupem Rochester w latach 60., a wiele lat później właśnie pytania zgłoszone przez tę diecezję doprowadziły do wstrzymania uroczystości zaplanowanej w Peorii.
Na nowy termin trzeba było czekać niemal siedem lat.
Dopiero teraz, 24 września 2026 roku, proces doprowadzi do uroczystej beatyfikacji.
Fulton Sheen o komunizmie i Fatimie
Sheen należał do najbardziej znanych katolickich krytyków komunizmu swojej epoki.
Nie interesowała go jednak jedynie polityka Związku Radzieckiego. Pytał przede wszystkim o to, co dzieje się z człowiekiem i społeczeństwem, kiedy próbuje się zbudować świat bez odniesienia do Boga.
Temat ten podejmował w licznych wystąpieniach oraz w książce Communism and the Conscience of the West.
Sheen dużo uwagi poświęcał także Fatimie i wydarzeniom roku 1917. Dziś jego wypowiedzi bywają przedstawiane w internecie jako „przepowiednie Fultona Sheena”. Takie określenie łatwo jednak prowadzi w stronę sensacji.
Znacznie trafniej mówić o diagnozie epoki.
Sheen obserwował przemiany kultury, stosunek człowieka do prawdy i wolności, rozwój ideologii oraz stopniowe usuwanie Boga z życia społecznego. Dlatego część jego tekstów po kilkudziesięciu latach nadal brzmi zaskakująco aktualnie.
Fulton Sheen i Jan Paweł II
Jeden z najbardziej poruszających momentów ostatniego roku życia Sheena wydarzył się 2 października 1979 roku w katedrze św. Patryka w Nowym Jorku.
Podczas swojej pierwszej podróży apostolskiej do Stanów Zjednoczonych Jan Paweł II spotkał się z ciężko chorym arcybiskupem. Objął go i podsumował jego wieloletnią działalność słowami wskazującymi na wierność Chrystusowi i Kościołowi.
Sheen zmarł niewiele ponad dwa miesiące później, 9 grudnia 1979 roku, w wieku 84 lat.
Obu duchownych łączyło także przekonanie, że najważniejsze konflikty XX wieku nie są wyłącznie sporami politycznymi. Dotykają pytania o prawdę o człowieku, jego wolność i miejsce Boga w świecie.
Nie ma potrzeby robić z podobieństwa ich wypowiedzi jednej wspólnej „przepowiedni”. Znacznie ciekawsze jest to, że obaj dostrzegali podobny duchowy wymiar kryzysu współczesnej kultury.
Więcej o polskim papieżu można przeczytać w artykule o św. Janie Pawle II.
Cud, który otworzył drogę do beatyfikacji
Proces beatyfikacyjny Fultona Sheena rozpoczął się w 2002 roku. W 2012 roku Benedykt XVI zatwierdził dekret o heroiczności jego cnót, nadając mu tytuł Czcigodnego Sługi Bożego.
Do beatyfikacji potrzebne było jednak uznanie cudu dokonanego za jego wstawiennictwem.
Sprawa dotyczy Jamesa Fultona Engstroma, urodzonego w Illinois w 2010 roku. Przez pierwsze 61 minut życia nie wykazywał oznak życia. Rodzina modliła się wówczas za wstawiennictwem Fultona Sheena.
Dziecko zaczęło oddychać, a dalszy rozwój wydarzeń okazał się dla lekarzy szczególnie trudny do wyjaśnienia. Pomimo długotrwałego niedotlenienia chłopiec odzyskał zdrowie bez spodziewanych ciężkich następstw neurologicznych.
Po przeprowadzeniu postępowania kanonicznego cud został zatwierdzony przez papieża Franciszka 5 lipca 2019 roku.
Fulton Sheen – cytaty i myśli
Fulton Sheen miał rzadki talent ujmowania rozbudowanej myśli w jednym zdaniu. Jego cytaty dotyczą nie tylko wiary i modlitwy, ale również miłości, odpowiedzialności, wolności czy relacji człowieka z rzeczami. Warto jednak czytać je w kontekście jego życia, bo za krótkimi, łatwo zapamiętywanymi zdaniami stały dziesięciolecia pracy teologicznej i osobistej modlitwy.
„Sekret mojego przepowiadania: przez pięćdziesiąt pięć lat nie opuściłem ani jednej godziny przed Najświętszym Sakramentem. Stamtąd bierze się moc. Tam rodzą się kazania.”
To jedno z najważniejszych zdań dla zrozumienia Sheena. Jego popularność w radiu i telewizji nie zaczynała się przed mikrofonem czy kamerą, lecz przed Najświętszym Sakramentem. Codzienna adoracja nie była dodatkiem do jego działalności – stanowiła jej fundament.
„Odprawiajcie Godzinę Świętą, a gdy będziecie wychodzić od Bożej obecności, ludzie powiedzą o was to, co służąca powiedziała o Piotrze: «Ty też byłeś z Chrystusem».”
Dla Sheena modlitwa miała pozostawiać ślad widoczny także poza kościołem. Nie chodziło o deklarowanie własnej pobożności, lecz o taką przemianę człowieka, aby spotkanie z Chrystusem można było rozpoznać w jego sposobie życia.
„Najlepszy czas na Godzinę Świętą to wcześnie rano, zanim dzień zastawi na nas pułapki.”
Sheen znał rzeczywistość bardzo aktywnego życia: wykłady, podróże, książki, programy radiowe i telewizyjne. Dlatego modlitwy nie zostawiał na moment, w którym „znajdzie się czas”. Nadawał jej pierwszeństwo.
„Pamiętajcie, aby kochać ludzi i używać rzeczy, zamiast kochać rzeczy i używać ludzi.”
To prawdopodobnie jedno z najczęściej przywoływanych zdań Fultona Sheena. Jest krótkie, ale dobrze oddaje jego krytykę materializmu. Problem nie polega na samym posiadaniu rzeczy, lecz na odwróceniu właściwej hierarchii: przedmioty mają służyć człowiekowi, a człowiek nie może być traktowany jak narzędzie.
„Miłość nie jest emocją; jest aktem woli.”
Sheen często sprzeciwiał się sprowadzaniu miłości wyłącznie do uczucia. Emocje mogą się zmieniać, natomiast miłość wymaga decyzji, odpowiedzialności i gotowości do dobra drugiego człowieka. Ten temat wielokrotnie powracał w jego tekstach o małżeństwie i relacjach.
„Pokój nie jest brakiem wojny; jest obecnością sprawiedliwości.”
Tak rozumiany pokój nie oznacza jedynie sytuacji, w której nikt z nikim otwarcie nie walczy. Dla Sheena prawdziwy pokój musi mieć fundament moralny – bez sprawiedliwości cisza może być tylko chwilowym brakiem konfliktu.
Właśnie dlatego cytaty Fultona Sheena nadal są publikowane i udostępniane wiele lat po jego śmierci. Choć powstawały w świecie radia, czarno-białej telewizji i zupełnie innych realiów społecznych, pytania o miłość, wolność, modlitwę, sprawiedliwość i właściwe miejsce rzeczy w ludzkim życiu niewiele straciły na aktualności.
Książki Fultona Sheena po polsku
Fulton Sheen napisał ponad 70 książek, poświęconych między innymi modlitwie, moralności, kulturze, małżeństwu, szczęściu, nadziei i życiu duchowemu.
W języku polskim dostępnych jest wiele jego tekstów. W naszej ofercie znajdują się m.in. „Stworzeni do szczęścia. Klucz do dobrego życia”, „Źródła naszej nadziei”, „Myśl właściwie, żyj szczęśliwie”, „Marnotrawny świat” oraz „Nowe stare błędy”.
Osobne miejsce zajmuje „Różaniec Święty”, który pozwala poznać Sheena przede wszystkim jako człowieka modlitwy.
Ikona i obraz Fultona Sheena
Po beatyfikacji Fulton Sheen będzie mógł być oficjalnie czczony jako błogosławiony zgodnie z zasadami Kościoła. Jego wizerunek może znaleźć miejsce szczególnie u osób związanych z mediami, ewangelizacją, nauczaniem, głoszeniem słowa czy pracą intelektualną.
Jeżeli wizerunek ma znaleźć się w przestrzeni przeznaczonej do codziennej modlitwy, warto również zobaczyć poradnik o aranżacji domowego kącika modlitwy.
Co Fulton Sheen mówi ludziom żyjącym w epoce internetu?
Najłatwiej nazwać go „biskupem telewizji”. Byłoby to jednak trochę za mało.
Telewizja była narzędziem. Najważniejsze było pytanie, co za jej pomocą powiedzieć człowiekowi.
Sheen nie uważał, że nowoczesność jest zła tylko dlatego, że jest nowoczesna. Sam znakomicie korzystał z najbardziej nowoczesnego medium swoich czasów. Jednocześnie nie przyjmował bezkrytycznie założenia, że każda zmiana oznacza postęp.
Pytał o człowieka.
Co dzieje się z jego wolnością, jeżeli odrzuci prawdę? Czy można osiągnąć szczęście, żyjąc wyłącznie dla siebie? Dlaczego człowiek posiadający coraz więcej rzeczy nadal może doświadczać pustki? Czym różni się miłość od posiadania drugiej osoby? Co zrobić z cierpieniem, którego nie możemy usunąć?
Technologia się zmieniła. Te pytania właściwie nie.
Być może dlatego archiwalne nagrania człowieka stojącego przy czarnej tablicy znajdują dziś nowych odbiorców w serwisach społecznościowych, podcastach i na YouTube.
Jest w tym pewien paradoks. Jeden z pionierów katolickich mediów przypomina nam jednocześnie o czymś zupełnie przeciwnym do współczesnego nieustannego przepływu treści.
O ciszy.
Zanim Fulton Sheen przemawiał do milionów ludzi, klękał przed Najświętszym Sakramentem.
I być może właśnie od tego najlepiej zacząć jego poznawanie.
FAQ – Fulton Sheen
Kim jest Fulton Sheen?
Fulton J. Sheen był amerykańskim arcybiskupem, teologiem, pisarzem i jednym z pionierów ewangelizacji za pomocą radia i telewizji. Urodził się w 1895 roku, zmarł w 1979 roku, a jego beatyfikacja odbędzie się 24 września 2026 roku.
Jak zmarł Fulton Sheen?
Fulton Sheen zmarł 9 grudnia 1979 roku w Nowym Jorku, w wieku 84 lat, niedługo po operacji na otwartym sercu.
Jak żyć według Fultona Sheena?
W książkach i wystąpieniach Sheen wielokrotnie podkreślał znaczenie życia opartego na prawdzie, odpowiedzialności, modlitwie i właściwym rozumieniu wolności. Sam wskazywał również na codzienną adorację Najświętszego Sakramentu jako jedno z najważniejszych źródeł swojego życia duchowego.
Kiedy odbędzie się beatyfikacja Fultona Sheena?
Beatyfikacja Fultona Sheena odbędzie się 24 września 2026 roku o godz. 14:00 czasu centralnego, czyli o godz. 21:00 w Polsce.
Gdzie odbędzie się beatyfikacja Fultona Sheena?
Msza beatyfikacyjna odbędzie się w The Dome at America's Center w Saint Louis w stanie Missouri. Uroczystości związane z beatyfikacją obejmą także Peorię, gdzie znajduje się grób Sheena.
Dlaczego beatyfikacja Fultona Sheena została odłożona w 2019 roku?
Pierwotnie beatyfikację zaplanowano na 21 grudnia 2019 roku w Peorii. 3 grudnia uroczystość została odłożona po prośbie biskupa Rochester Salvatore Matano o dodatkowy czas. Nowego terminu nie podano wtedy do publicznej wiadomości.
Dlaczego Fulton Sheen był tak popularny w telewizji?
Potrafił łączyć wiedzę teologiczną i filozoficzną z bardzo przystępnym sposobem mówienia. W programie „Life Is Worth Living” podejmował sprawy religii, kultury, rodziny, psychologii i moralności, docierając w szczytowym okresie do milionów widzów.
Czy Fulton Sheen jest już świętym?
Nie. Fulton Sheen nie jest świętym. Do 24 września 2026 roku pozostaje Czcigodnym Sługą Bożym. Po beatyfikacji będzie przysługiwał mu tytuł błogosławionego.
Jaki cud przypisano wstawiennictwu Fultona Sheena?
Cud dotyczy Jamesa Fultona Engstroma, który po narodzinach przez 61 minut nie wykazywał oznak życia. Rodzina modliła się za wstawiennictwem Sheena, a dziecko odzyskało funkcje życiowe i później zdrowie bez spodziewanych ciężkich następstw neurologicznych.
Gdzie znajduje się grób Fultona Sheena?
Grób Fultona Sheena znajduje się w katedrze Najświętszej Maryi Panny Niepokalanego Poczęcia w Peorii w stanie Illinois.
Jakie książki Fultona Sheena wydano po polsku?
Po polsku dostępne są m.in. „Godzina Święta”, „Stworzeni do szczęścia”, „Źródła naszej nadziei”, „Myśl właściwie, żyj szczęśliwie”, „Marnotrawny świat”, „Nowe stare błędy” oraz „Różaniec Święty”.
Dlaczego Fulton Sheen trafił do Rochester?
W 1966 roku Paweł VI mianował Sheena biskupem Rochester. Biografowie wiążą tę nominację z wcześniejszym konfliktem z kard. Francisem Spellmanem, dotyczącym między innymi działalności misyjnej i funduszy Towarzystwa Rozkrzewiania Wiary.
Zaloguj przez Facebooka
Zaloguj przez Google