Co to znaczy być świętym w chrześcijaństwie?

Świętość często kojarzy się z postaciami z obrazów, figur i ikon: z aureolą, niezwykłą historią życia albo heroicznym męczeństwem. Tymczasem pytania: co to znaczy być świętym, czym jest świętość, świętość w chrześcijaństwie, co oznacza świętość, kto to jest święty, jak zostać świętym, czy każdy może zostać świętym, powołanie do świętości, święci w Kościele, znaczenie świętości dotyczą przede wszystkim zwykłego życia wiary. Dotyczą rodziny, pracy, przebaczenia, modlitwy i wyborów podejmowanych każdego dnia.

Czym jest świętość w chrześcijaństwie?

W języku biblijnym święte jest przede wszystkim to, co należy do Boga i jest dla Niego przeznaczone. Bóg jest źródłem wszelkiej świętości. Człowiek nie zdobywa jej wyłącznie własnym wysiłkiem ani nie otrzymuje jej jako nagrody za bezbłędne życie. Świętość jest darem łaski, na który człowiek odpowiada wiarą, nawróceniem i miłością.

Świętość w chrześcijaństwie nie oznacza więc życia bez trudności, emocji czy słabości. Nie polega również na odizolowaniu się od świata. Jest coraz głębszym zjednoczeniem z Chrystusem, które przemienia sposób patrzenia na innych, podejścia do obowiązków i reagowania na cierpienie. Święty nie jest człowiekiem bez grzechu od początku życia, lecz człowiekiem, który stale pozwala Bogu się podnosić i prowadzić.

Dlatego znaczenie świętości najlepiej wyraża się w miłości. Może ona przyjąć formę cichej troski o bliskich, uczciwości w pracy, cierpliwości wobec chorego, rzetelnego wypełniania obowiązków czy odwagi w obronie dobra. Wielkie czyny bywają widoczne, ale droga świętości zwykle rozpoczyna się od spraw pozornie małych.

Kto to jest święty?

W najszerszym znaczeniu świętym jest każdy człowiek należący do Boga i żyjący Jego łaską. W pierwszych wiekach chrześcijaństwa mianem świętych określano po prostu wierzących, członków wspólnoty Kościoła. To przypomina, że powołanie do świętości nie jest zarezerwowane dla duchownych, zakonników ani osób o wyjątkowych zdolnościach.

W potocznym języku słowem „święty” nazywa się najczęściej osobę kanonizowaną. Kościół po dokładnym rozeznaniu uznaje wtedy, że dana osoba żyła w sposób heroiczny cnotami chrześcijańskimi, jest w chwale nieba i może być przedstawiana wiernym jako wzór oraz orędownik. Proces beatyfikacyjny i kanonizacyjny nie „tworzy” świętego. Jest publicznym potwierdzeniem świętości życia danej osoby przez Kościół.

Warto odróżnić świętych kanonizowanych od błogosławionych. Kult błogosławionego ma zwykle charakter ograniczony, na przykład do diecezji, zgromadzenia zakonnego lub kraju. Święty kanonizowany może być czczony w całym Kościele. W obu przypadkach nie chodzi o stawianie człowieka w miejscu Boga, lecz o wdzięczność za działanie Bożej łaski w jego życiu.

Święci w Kościele nie są postaciami odległymi

Życiorysy świętych pokazują, że istnieje wiele dróg prowadzących do Boga. Św. Józef uczy odpowiedzialności i dyskretnej wierności. Św. Franciszek z Asyżu przypomina o prostocie oraz szacunku do stworzenia. Św. Teresa z Lisieux wskazuje „małą drogę”, czyli miłość wyrażaną w drobnych czynach. Św. Maksymilian Maria Kolbe daje świadectwo ofiarnej miłości, a św. Jan Paweł II - odwagi w głoszeniu wiary i godności człowieka.

Nie należy jednak traktować świętych jak niedostępnych bohaterów. Wielu z nich doświadczało lęku, choroby, wątpliwości, niezrozumienia i skutków własnych błędów. Ich wyjątkowość nie polegała na braku walki, ale na wytrwałości w powierzaniu życia Bogu.

Wizerunek patrona w domu - ikona, obraz religijny czy niewielka figurka - może przypominać o tej konkretnej drodze wiary. Nie jest to dekoracja pozbawiona treści ani przedmiot mający działać sam z siebie. Jego właściwym miejscem jest przestrzeń modlitwy, wdzięczności i pamięci o przykładzie, który pomaga żyć Ewangelią.

Czy każdy może zostać świętym?

Tak. Kościół naucza, że każdy ochrzczony jest powołany do świętości. To powołanie ma charakter powszechny, ale realizuje się w różnych stanach i okolicznościach życia. Inaczej przeżywa je małżeństwo wychowujące dzieci, inaczej osoba samotna, kapłan, siostra zakonna, uczeń, przedsiębiorca czy człowiek starszy i chory.

Nie istnieje jeden model świętości, który należałoby dokładnie skopiować. Rodzic może wzrastać w niej przez cierpliwą obecność przy dziecku i budowanie domu opartego na modlitwie. Osoba pracująca - przez uczciwość, odpowiedzialność i szacunek dla współpracowników. Człowiek cierpiący - przez przyjęcie pomocy, zaufanie Bogu i łączenie swojego bólu z modlitwą. Każdy stan życia ma własne obowiązki, ograniczenia i możliwości czynienia dobra.

Powszechne powołanie do świętości nie oznacza, że każdy zostanie kiedyś kanonizowany. Kanonizacja dotyczy nielicznych osób, których przykład Kościół proponuje całemu światu. Każdy może jednak żyć blisko Boga i dojrzewać do pełni miłości, do której chrześcijanin jest zaproszony.

Jak zostać świętym - droga codziennej wierności

Pytanie, jak zostać świętym, nie ma jednej technicznej odpowiedzi. Chrześcijaństwo nie proponuje zestawu praktyk, po których wykonaniu człowiek automatycznie osiąga świętość. Potrzebna jest relacja z Bogiem, rozwijana cierpliwie i prawdziwie.

Jej fundamentem są sakramenty. Chrzest włącza człowieka do wspólnoty Kościoła i rozpoczyna życie łaski. Eucharystia karmi oraz umacnia do miłości. Sakrament pokuty pozwala wracać do Boga, gdy człowiek odchodzi od dobra. Regularna spowiedź nie jest jedynie rozliczeniem z błędów, ale konkretną szkołą pokory, odpowiedzialności i nadziei.

Ważna jest również modlitwa. Nie musi zawsze przybierać długiej i rozbudowanej formy. Czasem będzie to różaniec odmawiany w rodzinie, fragment Ewangelii przeczytany rano, modlitwa przed ikoną Chrystusa lub Matki Bożej, chwila ciszy po Komunii Świętej albo proste wezwanie w trudnym momencie dnia. Istotna jest regularność i szczerość, nie wyjątkowe przeżycia.

Droga świętości wymaga też pracy nad sumieniem. Człowiek powinien pytać nie tylko, czy czegoś mu wolno, lecz także czy jego słowa, zakupy, decyzje i relacje prowadzą do dobra. Dotyczy to sposobu mówienia o innych, uczciwości finansowej, pojednania w rodzinie i gotowości do pomocy. Świętość nie odrywa od codzienności - porządkuje ją od wewnątrz.

Powołanie do świętości w rodzinie i domu

Dom jest jednym z najważniejszych miejsc, w których wiara staje się widoczna. Krzyż umieszczony w godnym miejscu, obraz Świętej Rodziny, ikona patrona dziecka czy świeca chrzcielna przechowywana jako pamiątka mogą wspierać religijną pamięć rodziny. Same przedmioty nie zastąpią rozmowy, modlitwy i świadectwa dorosłych, ale pomagają nadać przestrzeni domowej właściwy sens.

Szczególne znaczenie ma przekazywanie dzieciom prawdziwego obrazu świętych. Warto mówić nie tylko o cudach czy nadzwyczajnych wydarzeniach, ale także o ich decyzjach, wierności i miłości do ludzi. Patron wybrany na chrzest lub bierzmowanie może stać się bliskim punktem odniesienia, jeśli dziecko pozna jego historię i nauczy się prostej modlitwy za jego wstawiennictwem.

Świętość nie jest ucieczką od ludzkiej niedoskonałości. Jest drogą, na której człowiek dzień po dniu uczy się należeć do Boga, przyjmować Jego miłosierdzie i przekazywać je innym. Właśnie w tej wiernej codzienności zaczyna się życie, które może stać się czytelnym świadectwem wiary.