Św. Teresa z Lisieux (1873–1897), znana także jako św. Teresa od Dzieciątka Jezus i Najświętszego Oblicza, była francuską karmelitanką. Żyła zaledwie 24 lata, większość dorosłego życia spędzając za klauzurą. Mimo to została patronką misji i doktorem Kościoła. Jej „mała droga” nie polegała na zbieraniu zasług przez drobne uczynki. W centrum stawiała ufność w miłosierną miłość Boga, a codzienną troskę o innych rozumiała jako odpowiedź na tę miłość. Kim była Teresa Martin, skąd wzięła się jej duchowość i dlaczego inspiruje ludzi daleko poza murami Karmelu?
Kim była św. Teresa z Lisieux?
Maria Franciszka Teresa Martin urodziła się 2 stycznia 1873 roku w Alençon we Francji. Była najmłodszą córką Ludwika i Zelii Martin. Po śmierci matki rodzina przeniosła się do Lisieux — miasta, z którym Teresa związała resztę życia. W wieku 15 lat wstąpiła do tamtejszego Karmelu. Zmarła 30 września 1897 roku, mając 24 lata.
Jej pełne imię zakonne, Teresa od Dzieciątka Jezus i Najświętszego Oblicza, mówi wiele o kierunku jej wiary: o bliskości Jezusa, który stał się człowiekiem, i o Jego miłości aż po krzyż. Potoczne „św. Tereska” odnosi się właśnie do niej. Nie należy jej mylić ze św. Teresą z Ávili, hiszpańską reformatorką Karmelu żyjącą w XVI wieku, ani z Matką Teresą z Kalkuty.
Jeśli chcesz opowiedzieć jej historię młodszemu czytelnikowi, punktem wyjścia może być książka dla dzieci o św. Teresie od Dzieciątka Jezus. Warto jednak pamiętać, że za prostymi opowieściami o „małych rzeczach” stoi bardzo konkretne życie i głęboka myśl duchowa.
Jak wyglądało jej krótkie życie?
Teresa miała cztery lata, gdy zmarła jej matka. Wspomnienie tej straty powraca w opisie jej dzieciństwa. W 1886 roku przeżyła wydarzenie, które sama nazwała swoją przemianą; po nim coraz wyraźniej dojrzewało pragnienie życia w Karmelu. Rok później, podczas pielgrzymki do Rzymu, poprosiła papieża Leona XIII o możliwość wcześniejszego wstąpienia do klasztoru. 9 kwietnia 1888 roku rozpoczęła życie karmelitańskie w Lisieux, a w 1890 roku złożyła śluby zakonne.
Jej codzienność nie była pasmem niezwykłych zdarzeń. Składały się na nią modlitwa, obowiązki wspólnoty, relacje z siostrami, pisanie i doświadczenie choroby. W ostatnim okresie życia przeżywała również bolesną próbę wiary, o której nie ukrywała prawdy w swoich pismach. To ważna część jej historii: ufność nie oznaczała dla niej stałego poczucia spokoju ani braku pytań. Zmarła na gruźlicę w Karmelu w Lisieux.
Czym jest „mała droga” św. Teresy?
Papież Franciszek w adhortacji C’est la confiance nazywa ją drogą ufności i miłości, czyli dziecięctwem duchowym. Teresa rozumiała, że sama nie potrafi uczynić siebie doskonałą. Zamiast opierać nadzieję na własnej sile i rachunku zasług, powierzała się miłosiernej miłości Boga. „Mała” nie znaczy tu łatwa, banalna ani zarezerwowana dla dzieci. Chodzi o postawę człowieka, który zna swoje ograniczenia i mimo nich ufa Bogu.
Z tej ufności wyrastał sposób przeżywania zwyczajnego dnia. Cierpliwa odpowiedź, pomoc siostrze, powstrzymanie zniecierpliwienia czy modlitwa za drugą osobę mogły być wyrazem miłości. Sam mały gest nie jest jednak przepisem na łaskę ani walutą, którą zdobywa się przychylność Boga. Najpierw jest dar Jego miłości, potem ludzka odpowiedź. Bez tego rozróżnienia „mała droga” łatwo zamienia się w listę zadań do odhaczenia.
Franciszek przypomina również, że Teresa nie uważała słabości za powód do rezygnacji z nadziei. Ta część jej nauki może być szczególnie bliska komuś, kto widzi własne niedoskonałości i myśli, że modlitwa jest tylko dla ludzi „bardziej uporządkowanych”. Nie chodzi o lekceważenie zła, lecz o zaufanie Bożemu miłosierdziu i gotowość do przemiany.
Dlaczego zakonnica za klauzurą została patronką misji?
Teresa nie podróżowała jako misjonarka. Żyła w klasztorze, a jednak pragnęła, by inni poznali Chrystusa. Modliła się za misjonarzy i korespondowała z duchownymi przygotowującymi się do pracy misyjnej. W swoich pismach łączyła troskę o innych z miłością do Jezusa: odkryła, że jej miejsce w „sercu Kościoła” jest związane z miłością, która pobudza także tych, którzy głoszą Ewangelię.
Dlatego Pius XI ogłosił ją patronką misji w 1927 roku. Ten tytuł nie przypisuje jej podróży, których nie odbyła. Pokazuje natomiast, że w rozumieniu Kościoła misja obejmuje również modlitwę, świadectwo życia i duchowe wspieranie tych, którzy głoszą Ewangelię. Franciszek, omawiając jej pisma, podkreśla przy tym zachętę i przyciąganie przykładem, a nie wywieranie presji na innych.
Czym są „Dzieje duszy”?
Dzieje duszy to znany tytuł, pod którym po śmierci Teresy opublikowano jej trzy rękopisy autobiograficzne. Pierwsze wydanie ukazało się w 1898 roku. Teksty mówią o dzieciństwie, drodze do Karmelu, powołaniu oraz o wierze dojrzewającej także w doświadczeniu cierpienia. Nie są spisem gotowych zasad sukcesu ani zbiorem prostych obietnic.
Warto czytać je jako świadectwo konkretnej osoby, osadzone w jej życiu i języku końca XIX wieku. Teresa pisała o radości i miłości, ale też o nocy wiary. Wyrwane z kontekstu zdanie z internetowej grafiki może nie oddać tego, co naprawdę chciała powiedzieć. Gdy trafiamy na przypisywany jej cytat, dobrze sprawdzić, czy pochodzi z rękopisów, listów albo innych zachowanych pism.
Dlaczego św. Teresa jest doktorem Kościoła?
Jan Paweł II ogłosił ją doktorem Kościoła w 1997 roku, sto lat po jej śmierci. „Doktor” w tym tytule nie oznacza stopnia akademickiego. Kościół uznał wartość jej nauczania o Ewangelii, ufności i miłości dla wiernych różnych stanów życia.
Teresa nie stworzyła skomplikowanego systemu pojęć. Jej pisma pokazują, jak czytała Ewangelię i jak rozumiała relację człowieka z Bogiem. To właśnie głębia tej pozornie prostej drogi sprawia, że Kościół wraca do jej świadectwa także dziś. W adhortacji Franciszka centrum pozostaje Chrystus i Jego miłosierna miłość, a nie wyjątkowość samych duchowych przeżyć Teresy.
-
Cena 75,00 zł
-
Cena 350,00 zł
-
Cena 120,00 zł
-
Cena 11,00 zł
Kiedy przypada jej wspomnienie i co oznaczają róże?
Wspomnienie liturgiczne św. Teresy z Lisieux przypada 1 października, dzień po rocznicy jej śmierci. Wizerunki świętej często pokazują ją z różami. Nawiązują one do obecnego w jej pismach i późniejszej pobożności obrazu „deszczu róż” — nadziei, że także po śmierci będzie służyć innym przez wstawiennictwo. Piękny wizerunek św. Teresy z Lisieux znajdziesz na obrazie canvas w ofercie Art Christiana.
Róża nie jest jednak obiecanym znakiem, który musi pojawić się po modlitwie, ani potwierdzeniem, że konkretna prośba zostanie spełniona. Symbol pomaga opowiedzieć o nadziei Teresy; nie powinien zamieniać jej duchowości w oczekiwanie na niezwykłe sygnały. Jej życie kieruje uwagę przede wszystkim ku Bogu i ku miłości drugiego człowieka.
Co z jej drogi można wziąć do codzienności?
Można zacząć od prostego pytania: gdzie dziś próbuję wszystko udźwignąć samodzielnie, a gdzie mogę zaufać Bogu? Potem zobaczyć osobę blisko siebie — wysłuchać jej bez pośpiechu, wykonać nielubiany obowiązek bez ostentacji albo pomodlić się za kogoś, komu trudno. Takie działania nie gwarantują łatwego dnia. Są sposobem odpowiadania miłością tam, gdzie rzeczywiście żyjemy.
Jeśli chcesz zachować jej wizerunek jako przypomnienie tej drogi, możesz zobaczyć ikonę św. Teresy z Lisieux. Sam obraz nie zastępuje lektury, modlitwy ani relacji z drugim człowiekiem. Najważniejsze w historii Teresy pozostaje to, co rozumiała przez ufność: przyjęcie Bożej miłości i przekazywanie jej dalej w codziennym życiu.
Poznaj także inne postacie w przewodniku Święci i patroni. Jeśli szukasz dalszej lektury o ich życiu, sprawdź dział książek Święci i biografie.
Zaloguj przez Facebooka
Zaloguj przez Google